Windows 11 : Nederland neemt afstand van Microsoft en ontwikkelt zijn eigen Linux-distributie

De Nederlanden bereiden een alternatief voor Windows en Microsoft-tools voor hun administratie voor. Onder de naam DAWO, is deze digitale werkplek gebaseerd op Linux en de distributie NixOS. Het project is nog in testfase: het is geen nationale afschaffing van Windows 11.

De keuze komt voort uit een zeer concreet probleem: de controle over software en openbare gegevens herwinnen. Maar het opbouwen van een complete werkomgeving is iets anders dan alleen Linux op een paar machines installeren.

DAWO, de Linux werkplek die Nederland ontwikkelt

DAWO, wat staat voor “Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid”, omvat twee componenten: een besturingssysteem en een kantoorpakket. Het doel is om de afhankelijkheid van de Nederlandse staat van Windows en Microsoft-tools, waaronder Office, te verminderen.

De gekozen basis is NixOS, een Linux-distributie waarvan de declaratieve configuratie het mogelijk maakt om een IT-omgeving te reproduceren. Voor een overheid is dit een essentieel punt: consistente werkplekken uitrollen en deze op de lange termijn onderhouden, is net zo belangrijk als de keuze van het systeem.

Acht gemeentes testen het alternatief voor Windows 11

Het project wordt getest door acht gemeentes, voornamelijk op gereformeerde laptops. Deze proeven maken het mogelijk om het systeem in reële toepassingen te evalueren, in plaats van bij een goed gepresenteerde technische demonstratie te blijven.

De tests moeten ook de dagelijkse irritaties aan het licht brengen: compatibiliteit van applicaties, randapparatuur, beheer van accounts en ondersteuning voor medewerkers. Een bureau dat opstart is niet genoeg. Het moet bestand zijn tegen de druk, en de ondersteuning moet in staat zijn om het te repareren.

Een stabiele versie van DAWO wordt na de tests verwacht

De eerste stabiele versie wordt niet eerder dan eind 2027 verwacht. Op dit moment is er geen nationaal implementatieschema aangekondigd: Nederland test een mogelijke weg, niet een al besloten migratie voor al zijn administratie.

De nuance is belangrijk. Het vervangen van Windows en Microsoft 365 houdt in dat de zakelijke toepassingen, de bestandsoverdrachten en de beveiligingsvereisten gecontroleerd moeten worden, en vervolgens de teams opgeleid dienen te worden. Daar ligt het succes, veel meer dan in de keuze van het logo op het opstartscherm.

Waarom Nederland zijn afhankelijkheid van Microsoft wil verminderen

Voor de overheden beperkt digitale soevereiniteit zich niet tot het veranderen van systeem. Het gaat ook om de controle over gegevens, de mogelijkheid om tools te laten evolueren en de afhankelijkheid van een enkele leverancier.

DAWO moet dus bewijzen dat het een betrouwbare en beheersbare omgeving kan bieden, niet alleen een principieel alternatief. De echte test zal eenvoudig zijn: kunnen de medewerkers werken zonder in te boeten op compatibiliteit of stabiliteit?

Bron: forum.lesnumeriques.com